Choroby

Opis choroby

Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi

(Graft-Versus-Host Disease)

Definicja, epidemiologia


Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD) jest jednym z głównych powikłań allogenicznego przeszczepu szpiku lub przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych. Postać ostra rozwija się u około 25-30% tych pacjentów przeszczepowych, postać przewlekła u 40-50%.

Przyczyny

Choroba rozwija się kiedy limfocyty T przeszczepionego immunokompetetnego dawcy atakują tkanki biorcy ze względu na różnice w antygenach zgodności tkankowej.


Obraz kliniczny i występowanie w jamie ustnej

Postać ostra GvDH rozwija się w ciągu 10-100 dni po przeszczepie i zmiany dotyczą głównie wątroby, przewodu pokarmowego, płuc i skóry. Zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej występują u 33-75% tych pacjentów. Są to zmiany przypominające mucositis (rozlany rumień zapalny, bolesne nadżerki i owrzodzenia na podłożu rumieniowym), zmniejszone wydzielanie śliny, wybroczyny i krwawienia, zmiany liszajopodobne, zakażenia grzybicze, opryszczkowe, pierwotniakowe, bakteryjne. W najcięższych postaciach GvDH rokowanie nie jest pomyślne. Przewlekła GvDH rozwija się od 3 do 12 miesięcy po przeszczepie. Ma objawy wielonarządowe: wątroba, płuca, przewód pokarmowy, oczy, skóra. Ma wspólne cechy kliniczne z chorobami autoimmunologicznymi: toczniem rumieniowatym, sklerodermią, reumatoidalnym zapaleniem stawów i zespołem Sjögrena. Zmiany w jamie ustnej występują u 80% przypadków. Są to: rozległe zmiany liszajopodobne na błonie śluzowej policzków (postać zanikowa i nadżerkowa, złuszczające zapalenie dziąseł), liczne bolesne nadżerki, kserostomia i zaburzenia smaku, powierzchniowe torbiele zastoinowe, zwłóknienie i ograniczenie w otwieraniu ust, nawracające zakażenia wirusowe i grzybicze.


Badania dodatkowe

Histopatologiczne małych gruczołów ślinowych wargi i/lub błony śluzowej, sialometryczne, mykologiczne.


Diagnostyka różnicowa

Liszaj płaski, toczeń rumieniowaty, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, pemfigoid, sklerodermia, zespół Sjögrena, mucositis związane z neutropenią lub radioterapią.

Wargi - Bolesne białe plamy - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi. Źródło: jamaustna.pl
Wargi - Bolesne białe plamy - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi. Źródło: jamaustna.pl
Język - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi - Bolesne nadżerki. Źródło: jamaustna.pl
Język - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi - Bolesne nadżerki. Źródło: jamaustna.pl
Podniebienie - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi - Bolesne nadżerki. Źródło: jamaustna.pl
Policzek - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi - Bolesne nadżerki. Źródło: jamaustna.pl
Język - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi - Ciemne obłożenie. Źródło: jamaustna.pl
Język i okolica pojęzykowa - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Język - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Policzek - Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl

Leczenie

Główną rolę w leczeniu odgrywa hematolog (immunolog kliniczny). W leczeniu wspomagającym zmian na błonie śluzowej jamy ustnej stosuje się: miejscowo- antyseptyki, leki przeciwbólowe, steroidy, substytuty śliny, leki przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe; ogólnie- leki przeciwbólowe, steroidy, steroidy w połączeniu z immunosupresorami.

 

Więcej na temat tej choroby możesz przeczytać w DENTAL AND MEDICAL PROBLEMS.