Choroby

Opis choroby

Infekcje opryszczkowe

(Herpetic Infections)

Definicja, epidemiologia

Są to zmiany jamy ustnej, części ustnej gardła i okolicy czerwieni wargowej wywoływane przez zakażenie wirusem opryszczki zwykłej (HSV). Szacuje się, że około 15% populacji ma nawrotowe infekcje opryszczkowe.


Przyczyny

U dzieci najczęściej dochodzi do bezpośredniego zakażenia HSV z okresem inkubacji 5-7 dni. U dorosłych infekcje te są wynikiem reaktywacji wirusa ze zwojów nerwowych w następstwie np. nasłonecznienia, urazu, immunosupresji, gorączki.


Obraz kliniczny i występowanie w jamie ustnej

Pierwotne opryszczkowe zapalenie jamy ustnej i dziąseł poprzedzają objawy zwiastunowe: podwyższona temperatura, ogólne rozbicie, ból głowy i bolesny odczyn ze strony szyjnych węzłów chłonnych. W całej jakie ustnej występują liczne i małe pęcherzyki szybko pękające i przechodzące w bolesne nadżerki. Zmiany utrzymują się do 14 dni. Objawy wtórnych opryszczkowych zapaleń jamy ustnej i dziąseł zależą od stanu układu immunologicznego. U osób bez immunosupresji zmiany pęcherzykowo-nadżekowe występują na podniebieniu twardym (w okolicy otworów podniebiennych) i dziąśle oraz goją się przez około 10 dni. W przypadku immunosupresji zmiany mogą występować w całej jamie ustnej w postaci wykwitów nadżerkowo-wrzodziejących gojących się nawet ponad dwa tygodnie oraz zmian poza jamą ustną. Najczęstszą taką infekcją jest opryszczka wargowa. Pojawienie się tych zmian poprzedzają objawy zwiastunowe w miejscu późniejszych wykwitów w postaci pieczenia, swędzenia lub bólu. Po kilku godzinach na podłożu zapalnym pojawiają się pęcherzyki, które pękając, przekształcają się w krosty i strupy gojące się bez pozostawienia blizn. Objawy kliniczne nawrotowej opryszki wargowej trwają do 7 dni, przy czym zakaźny jest okres pęcherzyka (zwykle do 48 godzin). Wirusy HSV mogą być współodpowiedzialne za zespół Stevensa-Johnsona oraz porażenie nerwu twarzowego.


Badania dodatkowe

Najczęściej nie jest konieczne. Niekiedy wykonuje się badania cytologiczne, serologiczne, testy immunologiczne.


Diagnostyka różnicowa

Afty, wrzodziejące zapalenie dziąseł, herpangina, rumień wielopostaciowy, półpasiec, ospa wietrzna, zakażenia wirusem cytomegalii.

Wargi - Infekcja opryszczkowa - Bolesne zmiany pęcherzykowe. Źródło: jamaustna.pl
Wargi - Infekcja opryszczkowa - Bolesne zmiany pęcherzykowe. Źródło: jamaustna.pl
Infekcja opryszczkowa - Bolesne zmiany pęcherzykowe. Źródło:Katedra Chorób Zakaźnych we Wrocławiu

Leczenie

Wynik leczenia zależy od stanu immunologicznego. U pacjentów ogólnie zdrowych można skrócić czas obecności wykwitów, co do uzyskania trwałego wyleczenia zmian rokowanie jest gorsze (skala VAS 6). Należy jak najszybciej (w fazie pęcherzykowej) zastosować leki przeciwwirusowe. W przypadku opryszczki wargowej wystarczające jest leczenie miejscowe. W najcięższych pierwotnych i wtórnych opryszczkowych zapaleniach jamy ustnej i dziąseł (immunosupresja, częste nawroty) podaje się ogólnie leki przeciwwirusowe niekiedy w połączeniu z immunostymującymi.  O częstych nawrotach infekcji opryszczkowych należy powiadomić dermatologa, lekarza chorób zakaźnych ewentualnie immunologa klinicznego.